De Stookwijzer en je pelletkachel: Mag je altijd stoken?
Nu de temperaturen dalen, gaan de kachels in Nederland weer massaal aan. Voor eigenaars van een pelletkachel lijkt de keuze simpel: het is efficiënt en brandt schoner dan een open haard. Maar wist je dat de Stookwijzer van het RIVM ook direct invloed heeft op jouw pelletkachel?
In deze blog beantwoorden we de meestgestelde vragen over de Stookwijzer en leggen we uit waar je als pelletstoker op moet letten om overlast en boetes te voorkomen.
Wat is de Stookwijzer van het RIVM precies?
De Stookwijzer is een online tool die per postcode een advies geeft over het stoken van hout. Het RIVM en de Atlas Leefomgeving kijken hierbij naar twee belangrijke factoren:
-
De weersomstandigheden: Is het windstil of mistig? Dan blijft rook hangen.
- De luchtkwaliteit: Is er al veel fijnstof in de lucht?
Op basis hiervan krijgt jouw buurt een kleurcode:
-
Geel: Stoken kan, maar wees alert op je buren.
-
Oranje: De weersomstandigheden zijn ongunstig; stoken wordt afgeraden.
- Rood: Stook niet! De luchtkwaliteit is slecht of er is nauwelijks wind.
Hoe werkt de Stookwijzer in de praktijk?
Het systeem kijkt naar de Luchtkwaliteitsindex (LKI). De Luchtkwaliteitsindex is een door het RIVM ontwikkeld cijfer (schaal 1 tot 11) dat de actuele gezondheid van de buitenlucht weergeeft door de concentraties fijnstof, stikstofdioxide en ozon te wegen. De score van de meest vervuilende stof bepaalt hierbij de kleurcode, die varieert van blauw (goed) tot donkerrood (zeer slecht). Deze index is essentieel voor kwetsbare groepen en sporters, maar vormt ook de directe basis voor het advies van de Stookwijzer: bij een onvoldoende of slechte luchtkwaliteit (vanaf index 6) wordt het gebruik van hout- en pelletkachels afgeraden om verdere ophoping van schadelijke stoffen in de leefomgeving te voorkomen.
Tips voor verantwoord stoken met pellets:
- Check de kleurcode: Ga naar stookwijzer of download de app voordat je de kachel aanzet.
- Gebruik gecertificeerde pellets: Kies altijd voor ENplus A1 pellets. Deze zorgen voor de meest volledige verbranding en de minste uitstoot.
- Onderhoud is belangrijk: Een vervuilde pelletkachel verbrandt minder efficiënt, wat direct zorgt voor meer fijnstof.
- Let op bij mist: Zie je de overkant van de straat niet goed? Dan is het bijna altijd code rood.
Veelgestelde vragen over de pelletkachel en de Stookwijzer
1. Geldt de Stookwijzer ook voor pelletkachels?
Ja. Dit is een van de meest gezochte vragen. Hoewel een pelletkachel door zijn automatische verbranding en hoge rendement veel schoner brandt dan een traditionele houtkachel, valt het verbranden van pellets nog steeds onder 'houtstook'. De Stookwijzer maakt geen onderscheid in het type kachel: bij code oranje of rood geldt het advies voor álle houtgestookte installaties.
2. Is een stookverbod voor pelletkachels verplicht?
In de meeste gemeenten is de Stookwijzer nog een dringend advies. Echter, steeds meer gemeenten (zoals Amersfoort) nemen de Stookwijzer op in hun lokale regelgeving. In die gevallen kan een negatief advies (code rood) veranderen in een juridisch handhaafbaar verbod. Controleer dus altijd de regels van jouw eigen gemeente.
3. Mijn pelletkachel stoot toch bijna geen rook uit?
Dit is een veelgehoord argument. Een moderne pelletkachel stoot inderdaad tot wel 80% minder fijnstof uit dan een open haard. Maar 'minder' is niet 'niets'. Vooral bij mist of windstil weer hopen de vrijgekomen stoffen zich op in de straat. De Stookwijzer helpt juist om op die kwetsbare momenten de luchtkwaliteit voor iedereen leefbaar te houden.
Conclusie
De pelletkachel is een prachtig alternatief voor gas, mits verantwoord gebruikt. Door de Stookwijzer te raadplegen, toon je respect voor de gezondheid van je buren en draag je bij aan een schonere lucht. Het advies is simpel: Bij twijfel of code rood, houd de kachel uit.
